راهنمای خواندن برچسب محصولات آرایشی؛ از فهرست INCI تا علامتهای روی بسته
فهرست ترکیبات پشت بسته، داستان واقعی محصول را تعریف میکند. یاد بگیر ترتیب ترکیبات چه میگوید، کدام نامها را بشناسی و علامتهای روی بستهبندی یعنی چه.

جلوی بسته، داستانی است که برند میخواهد بشنوی؛ پشت بسته، داستانی که فرمول تعریف میکند. خواندن فهرست ترکیبات در ابتدا ترسناک به نظر میرسد، اما با چند اصل ساده، میتوانی خیلی سریع بفهمی یک محصول به درد پوستت میخورد یا نه.
INCI چیست؟
INCI (نامگذاری بینالمللی ترکیبات آرایشی) سیستمی استاندارد است که در بسیاری از کشورها برای نوشتن فهرست ترکیبات استفاده میشود. به همین دلیل ترکیبات معمولاً با نام علمی یا لاتین نوشته میشوند: آب «Aqua»، گلیسیرین «Glycerin» و ویتامین C به شکل «Ascorbic Acid».
ترتیب ترکیبات چه میگوید؟
- ترکیبات به ترتیب مقدار، از بیشتر به کمتر فهرست میشوند.
- معمولاً ترکیباتی که کمتر از حدود یک درصد هستند، میتوانند به هر ترتیبی در انتهای فهرست بیایند.
- پنج یا شش ترکیب اول، بخش بزرگی از فرمول را تشکیل میدهند.
نکته مهم: اگر محصولی ادعا میکند «سرشار از عصاره گل رز» است اما عصاره رز آخر فهرست، بعد از نگهدارندهها آمده، مقدارش احتمالاً بسیار کم است.
غلظت مواد فعال
برخی برندها درصد ماده فعال را روی بسته مینویسند؛ مثلاً «ویتامین C پایدار ۱۵٪» در سرم ویتامین C یا «هیالورونیک اسید ۲٪» در سرم هیالورونیک. این شفافیت کمک میکند انتخاب آگاهانهتری داشته باشی. اما درصد بالاتر همیشه بهتر نیست؛ فرمول، pH و پایداری هم مهماند.
نامهایی که بهتر است بشناسی
آبرسانها و جاذبهای رطوبت
Glycerin، Sodium Hyaluronate / Hyaluronic Acid، Panthenol، Urea، Betaine
ترمیمکنندهها
Ceramide NP / AP / EOP، Cholesterol، Squalane، Niacinamide
مواد فعال
Retinol، Retinal، Ascorbic Acid و مشتقاتش، Salicylic Acid، Glycolic Acid، Lactic Acid، Azelaic Acid
ضدآفتابها
Zinc Oxide، Titanium Dioxide و فیلترهای آلی با نامهای شیمیایی مختلف
ترکیباتی که ممکن است برای برخی پوستها مشکلساز باشند
- Fragrance / Parfum: عطر؛ یکی از شایعترین علتهای حساسیت تماسی.
- Alcohol Denat. یا Ethanol در ابتدای فهرست: میتواند پوست حساس را خشک یا تحریک کند. الکلهای چرب مثل Cetyl Alcohol و Cetearyl Alcohol نرمکنندهاند و مشکلی ندارند.
- برخی اسانسها: مثل اسانس مرکبات یا نعناع برای پوستهای حساس.
- ترکیبات خاصی که خودت به آنها حساسیت داری: اگر با پچ تست یا آزمایش پزشکی حساسیتی را شناختهای، نام INCI آن را یادداشت کن.
ترکیبی که برای یک نفر مشکلساز است، لزوماً برای دیگری مشکلی ندارد. «فهرست سیاه» ترکیبات در اینترنت را با احتیاط بخوان.
علامتهای روی بستهبندی
- PAO (ظرف درباز با عدد مثل 12M): محصول پس از باز شدن تا چند ماه قابلاستفاده است. بیشتر در تاریخ انقضای لوازم آرایش.
- ساعت شنی یا تاریخ انقضا: برای محصولاتی که عمر کوتاهتری دارند.
- دست روی کتاب: «به برگه راهنما مراجعه کنید.»
- Non-comedogenic: فرموله یا آزمایش شده برای اینکه کمتر منافذ را ببندد؛ تضمین قطعی نیست.
- Dermatologically tested: زیر نظر پزشک پوست آزمایش شده؛ اما جزئیات آزمایش معمولاً مشخص نیست.
ادعاهای بازاریابی را با احتیاط بخوان
- «طبیعی» و «ارگانیک» همیشه به معنای بیخطر یا مؤثرتر نیستند.
- «بدون مواد شیمیایی» از نظر علمی بیمعنی است؛ آب هم یک ماده شیمیایی است.
- «نتیجه فوری» معمولاً یعنی اثر آبرسانی موقت.
- «تستشده بالینی» بدون جزئیات درباره تعداد افراد و روش، اطلاعات زیادی نمیدهد.
سه سؤال برای هر محصول
- ماده اصلیای که برایش پول میدهم، در کجای فهرست است؟
- ترکیبی که به آن حساس هستم، در فهرست هست؟
- بستهبندی از ماده فعال در برابر نور و هوا محافظت میکند؟
جمعبندی
فهرست ترکیبات را از بالا به پایین بخوان، چند نام کلیدی را بشناس، به ترکیباتی که به آنها حساسی دقت کن و ادعاهای بازاریابی را با شک سالم بشنو. با کمی تمرین، خواندن برچسب به یکی از مفیدترین مهارتهایت در خرید تبدیل میشود.
این مطلب جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه و مشاوره پزشک متخصص پوست نیست. اگر مشکل پوستی شدید یا ماندگار دارید، به پزشک مراجعه کنید.
بیشتر بخوانید
سرم ویتامین C؛ چه کاری میکند، کدام نوع را انتخاب کنیم و چطور بزنیم؟
ویتامین C یکی از پرطرفدارترین مواد فعال برای پوست روشن و یکدست است. انواع آن، غلظت مناسب، نحوه نگهداری و جای درستش در روتین را بشناس.
رتینول برای تازهکارها؛ شروع درست بدون پوستهپوسته شدن
رتینول یکی از پرشواهدترین مواد برای جوانسازی پوست است، اما شروع عجولانهاش پوست را تحریک میکند. برنامه چند هفتهای شروع، روش ساندویچ و نکات ایمنی را بخوان.
نیاسینامید؛ ماده فعال همهکاره برای منافذ، چربی و قرمزی
نیاسینامید یا ویتامین B3 از ملایمترین و همهکارهترین مواد فعال است. ببین برای چه مشکلاتی مفید است، چه غلظتی کافی است و چطور با بقیه روتینت ترکیبش کنی.


