لک‌های بعد از جوش؛ تفاوت لک قهوه‌ای و قرمز و راه کم‌رنگ کردنشان

خیلی وقت‌ها آزاردهنده‌ترین بخش جوش، خود جوش نیست؛ ردی است که بعد از آن می‌ماند. خبر خوب این است که بیشتر این ردها جای زخم نیستند و با زمان و مراقبت درست کم‌رنگ می‌شوند. اول باید بدانی با کدام نوع روبه‌رو هستی.

دو نوع لک بعد از جوش

لک قهوه‌ای (هیپرپیگمانتاسیون پس از التهاب)

بعد از هر التهاب، پوست ممکن است ملانین بیشتری بسازد و لکه‌ای قهوه‌ای یا خاکستری به جا بگذارد. این نوع در پوست‌های گندمی و تیره شایع‌تر است و آفتاب آن را پررنگ‌تر و ماندگارتر می‌کند.

لک قرمز یا صورتی (اریتم پس از التهاب)

لکه‌هایی صورتی، قرمز یا بنفش که به دلیل گشاد شدن یا آسیب رگ‌های خونی ریز در محل جوش ایجاد می‌شوند. بیشتر در پوست‌های روشن دیده می‌شوند.

یک آزمون ساده: یک لیوان شیشه‌ای شفاف را روی لک فشار بده. اگر لک کم‌رنگ شد یا موقتاً محو شد، احتمالاً قرمز (عروقی) است. اگر تغییری نکرد، احتمالاً قهوه‌ای (رنگدانه‌ای) است.

جای زخم با لک فرق دارد

اگر محل جوش فرورفته یا برجسته شده، با جای زخم روبه‌رو هستی، نه لک. جای زخم با محصولات موضعی برطرف نمی‌شود و درمان‌های تخصصی مثل لیزر، میکرونیدلینگ یا پیلینگ‌های پزشکی می‌خواهد که باید متخصص پوست انجام دهد.

قدم اول برای هر دو نوع: جلوی جوش جدید را بگیر

تا وقتی جوش‌های تازه می‌آیند، لک‌های تازه هم می‌آیند. پس کنترل جوش، اولین قدم کم‌رنگ کردن لک‌هاست. روتین ضدجوش را در مقاله مراقبت از پوست مستعد جوش توضیح داده‌ایم. و از همه مهم‌تر: جوش را دستکاری نکن.

ضدآفتاب؛ غیرقابل‌حذف

آفتاب لک‌های قهوه‌ای را تیره‌تر و ماندگارتر می‌کند. بدون ضدآفتاب روزانه، هیچ سرمی کارش را درست انجام نمی‌دهد. ضدآفتاب با طیف وسیع و +++PA انتخاب کن و به مقدار کافی بزن. کرم آبرسان روز SPF30 برای استفاده روزانه شهری گزینه راحتی است؛ برای آفتاب طولانی، SPF50 را در نظر بگیر.

ترکیبات مؤثر برای لک قهوه‌ای

• ویتامین C: آنتی‌اکسیدان و روشن‌کننده؛ صبح‌ها زیر ضدآفتاب. سرم ویتامین C با فرولیک اسید و ویتامین E برای همین کار مناسب است.
• نیاسینامید: انتقال رنگدانه به سطح پوست را کم می‌کند و قرمزی را هم آرام می‌کند. سرم نیاسینامید.
• آزلائیک اسید: هم برای جوش و هم لک؛ معمولاً برای پوست حساس قابل‌تحمل است.
• رتینوئیدها: تجدید سلولی را سریع‌تر می‌کنند.
• اسیدهای لایه‌بردار (AHA): مثل گلیکولیک اسید و لاکتیک اسید، لایه‌های رنگی سطحی را آرام‌آرام برمی‌دارند.
• آلفا آربوتین و ترانکسامیک اسید: در بسیاری از سرم‌های ضدلک استفاده می‌شوند.

برای لک قرمز

لک‌های قرمز به ترکیبات ضدلک رنگدانه‌ای کمتر جواب می‌دهند. آنچه کمک می‌کند:

• کاهش التهاب: نیاسینامید، سنتلا و مرطوب‌کننده ترمیم‌کننده
• ضدآفتاب: این لک‌ها هم با آفتاب ماندگارتر می‌شوند
• زمان: بسیاری از آن‌ها در چند ماه خودبه‌خود کم‌رنگ می‌شوند
• برای لک‌های قرمز مقاوم، لیزرهای عروقی در مطب متخصص گزینه مؤثری‌اند.

یک روتین نمونه

صبح: شوینده ملایم ← سرم ویتامین C ← مرطوب‌کننده ← ضدآفتاب شب: پاک‌سازی ← نیاسینامید یا آزلائیک اسید ← (چند شب در هفته رتینول یا AHA) ← مرطوب‌کننده

فقط یکی از مواد لایه‌بردار را در هر شب بزن تا پوست تحریک نشود؛ تحریک خودش لک جدید می‌سازد.

چقدر طول می‌کشد؟

لک‌های سطحی ممکن است در ۶ تا ۱۲ هفته کم‌رنگ شوند؛ لک‌های عمیق‌تر یا در پوست‌های تیره، ماه‌ها زمان می‌برند. عکس گرفتن ماهانه در نور یکسان کمک می‌کند پیشرفت را واقعی ببینی.

جمع‌بندی

اول نوع لک را تشخیص بده: قهوه‌ای یا قرمز. جوش‌های جدید را کنترل کن، به جوش دست نزن، هر روز ضدآفتاب بزن و با ترکیباتی مثل ویتامین C، نیاسینامید و رتینوئیدها صبورانه پیش برو. برای جای زخم یا لک‌های مقاوم، از متخصص پوست کمک بگیر.

این مطلب جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه و مشاوره پزشک متخصص پوست نیست. اگر مشکل پوستی شدید یا ماندگار دارید، به پزشک مراجعه کنید.